Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe(GOPR) - Bieszczady

Każdy turysta wybierający się na wycieczkę w Beskidy powinien zdawać sobie sprawę, że mimo iż są to góry niewysokie, przy niezachowaniu odpowiednich środków ostrożności mogą być niebezpieczne. Dlatego każdy powinien zapisać w telefonie, a najlepiej znać na pamięć numer alarmowy GOPR - 601 100 300. Ratowników należy wzywać w każdej sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia. Pełnią oni dyżury w centrali, stacjach i punktach ratunkowych, które mieszczą się m.in. w niektórych schroniskach oraz (zimą) przy wyciągach narciarskich. Akcje ratunkowe i poszukiwawcze GOPR-u są bezpłatne. 

Zagrożenia w Bieszczadach

Jak wspomniano wyżej, Beskidy należą do gór względnie bezpiecznych. Nie­mniej turyści powinni zdawać sobie sprawę z potencjalnych zagrożeń, jakie mogą na nich czyhać na typowej gór­skiej wycieczce.

Do pierwszej grupy zagrożeń należą nie­sprzyjające czynniki pogodowe, omó­wione już pokrótce w podrozdziale Pogoda. W tym miejscu warto przypomnieć raz jeszcze - podczas deszczu, a zwłaszcza we mgle, w chmurach lub w śnieżycy gwałtownie spada widoczność, co może prowadzić do problemów z orientacją w terenie i w efekcie - do zgubienia się. Wszystkie wspomniane zjawiska utrud­niają i spowalniają wędrówkę jako taką,u niektórych osób mogą wywoływać spadek kondycji psychicznej, a w nie­których przypadkach grozić wychłodze­niem organizmu (dlatego zawsze trzeba mieć w plecaku coś ciepłego i suchego do okrycia, warto też zabierać ze sobą termos z herbatą). Podobne zagroże­nia pojawiają się też wtedy, gdy nieunik­nione jest kontynuowanie wędrówki po zmroku. Aby uniknąć takich sytuacji, należy przede wszystkim dobrze planować wycieczki -zgodniez własnymi możliwo­ściami fizycznymi (typowe tempo marszu to ok. 1 km/15 min w marszu po terenie płaskim i 1 km/20 min w marszu pod górę; do czasu wędrówki „netto" należy doli­czyć postoje i pewien zapas czasu), do których dostosowuje się długość trasy oraz jej trudność (różnica wysokości i in.). Na szlak trzeba wyruszyć odpowiednio wcześnie, tak by do celu dotrzeć co naj­mniej godzinę przed zmrokiem. Wracając do czynników pogodowych - 

Pogoda w Bieszczadach

Pogoda to główny czynnik warunkujący funkcjonowanie turysty w górach. Przede wszystkim od niej zależy, czy wycieczka będzie przyjemnością, czy „walką o prze­trwanie" i czy uda się bezpiecznie wró­cić do domu. O pogodzie w górach z całą pewnością można powiedzieć jedno - bardzo szybko ulega zmianie: wychodząc rano na szlak, należy być przygotowanym na wszystkie możliwe warunki - od upału, po kompletne załamanie pogody. Zjawiskiem najczęściej zaskakującym turystów jest deszcz. Gdy zaczyna padać,kamienie na szlakach stająsię śliskie, spada temperatura i zdecydowanie pogarsza się widoczność. Wędrówka w mokrych butach i skarpetkach zwiększa ryzyko odparzenia i obtarcia stóp, zaś dłuższy kontakt ciała z przemoczonym ubraniem może, pod­czas wietrznej pogody i niskiej tempera­tury powietrza, prowadzić do wychłodze­nia organizmu. 

Innym czynnikiem utrudniającym wę­drówkę jest mgła (mylona czasem z ni­sko wiszącymi chmurami, spowijającymi szczyty). We mgle widoczność spada czę­sto praktycznie do zera, co powoduje, że nawet doświadczeni, znający drogę tury­ści mogą się zgubić. Orientacja we mgle jest bardzo utrudniona, niełatwo utrzymać kierunek marszu (jeśli idzie się bez ścież­ki) i prawidłowo ocenić odległość do nie­wyraźnie widocznych obiektów. Na odkrytych grzbietach i rozległych polanach często wieje porywisty wiatr, który potęguje uczucie zimna, w lesie zaś stwarza zagrożenie związane z obłamy­waniem gałęzi lub pokładaniem całych drzew (wiatrołomy i wiatrowały). Bardzo dużym zagrożeniem są występu­jące w okresie letnim (zwłaszcza w czerwcu i lipcu).

Szlaki piesze w Beskidach

Beskidy pokryte są gęstą siecią znakowa­nych pieszych szlaków turystycznych. Za wytyczanie i utrzymywanie większości z nich odpowiedzialne jest PTTK, posłu­gujące się znormalizowanym systemem oznaczeń. Kolor szlaku jest malowany na środkowym, poziomym pasku, umiesz­czonym między dwoma paskami bia­łymi. Używane kolory to czerwony, nie­bieski, zielony, żółty i czarny. Kolory nie mają związku z trudnością trasy (w prze­ciwieństwie do szlaków narciarskich). Zazwyczaj główne, najdłuższe szlaki są znakowane kolorem czerwonym, inne

długodystansowe - zielonym i niebie­skim. Żółte i czarne znaki są zwykle wyko­rzystywane do wytyczania szlaków łącz­nikowych i dojściowych. Znakowanie jest na ogół logiczne i czytelne (okresowo odnawiane). Odcinków z zanikającymi, starymi znakami jest niewiele. Orienta­cję ułatwiają rozlokowane w węzłach szla­ków drogowskazy turystyczne. W górach można też spotkać szlaki gminne (oznaczane dwoma paskami lub biało-kolorowym kwadratem) - nie zawsze zaznaczane na mapach. Ich zna­kowanie bywa mało przejrzyste i nie­konsekwentne. Parki narodowe lub kra­jobrazowe wytyczają na swoim terenie przyrodnicze ścieżki edukacyjne (biały kwadrat z zielonym paskiem). W najcie­kawszych miejscach ścieżek ustawione są często tablice informacyjne, a cały ich przebieg bywa opisywany w specjalnie wydanych folderach.

Bieszczady - Letnia turystyka piesza

Beskidy to z punktu widzenia turystyki pieszej góry stosunkowo łatwe i bezpieczne. Można się w nie wybrać zarówno na niedzielny, popołudniowy spacer z rodziną, jak również na kilkudniową wędrówkę z plecakiem. Dojazd do podnóży poszczególnych grup górskich nie przedstawia problemu - w dolinach położone są mia­steczka i gęsto zaludnione wsie, skomunikowane ze „światem" licznymi kursami autobusów PKS lub przewoźników pry­watnych. W wiele miejsc można doje­chać koleją.

W Beskidach nie ma szlaków ekspono­wanych, brak tu skalnych ścian i urwisk. Większość wierzchołków tworzy kopu­laste kulminacje. Grzbiety są na ogół łagodne i dobrze wykształcone - wydłu­żone lub tworzące gniazda o charakte­rze rozrogu, z silnie rozczłonkowanymi ramionami bocznymi. Strome, długie podejścia zdarzają się sporadycznie (choć niejednokrotnie trzeba się trochę zmę­czyć, aby wyjść na wierzchołek). Róż­nice wysokości między dnami głównych dolin a szczytami osiągają typowo kilka­set metrów, deniwelacje w linii grzbietu są zwykle dużo mniejsze. Stoki większości pasm porastają zwarte lasy reglowe, subalpejskie łąki wystę­pują w masywie Babiej Góry, na Pilsku i - najlepiej wykształcone - w najwyż­szych partiach  Bieszczadów. W innych grupach górskich wędrówkę urozma­icają widokowe polany - słyną z nich zwłaszcza Gorce, ale nie brakuje ich też w innych pasmach (Hala Stumor- gowa i Polana Michurowa w Beskidzie Wyspowym, wierzchołek Koskowej Góry w Beskidzie Makowskim, rejon Potrójnej w Beskidzie Małym i wiele innych). Tury­styczne „artykuły pierwszej potrzeby" - woda i chrust - są łatwo osiągalne (co nie znaczy, że ognisko można rozpalić wszędzie - jest to zakazane na obsza­rach leśnych, niezależnie od tego, czy są objęte ochroną prawną, czy nie!). Większość tras turystycznych przebiega po leśnych lub polnych drogach i ścież­kach. Gęsta sieć szlaków znakowanych (i licznych nieznakowanych dróg wiej­skich) umożliwia realizowanie dowol­nych wariantów wycieczek. Turystykę uła­twiają położone w górach schroniska. Poza tym można nocować w otwartych szała­sach, spotykanych w niektórych pasmach, i w namiocie - biwak na jedną noc można rozbić niemal wszędzie poza terenem par­ków narodowych, a na obszarach chronio­nych w specjalnie wyznaczonych miej­scach (np. przy niektórych schroniskach). W podgórskich kurortach funkcjonują pen­sjonaty i hotele, w mniejszych miejscowo­ściach nocleg zapewniają gospodarstwa agroturystyczne.

Bieszczadzki Park Narodowy

Bieszczadzki Park Narodowy , utworzony w 1973 na pow. 5624 ha, powiększany (m.in.w 1991r. do 27 834 ha); otulina 57 150 ha; siedziba dyrekcji parku w Ustrzykach Górnych, Muzeum Przyrodnicze i ośr. dydaktyczny w Ustrzykach Dolnych; B.P.N. rozciąga się na wys. od 600 do 1346 m n.p.m. (Tarnica) i obejmuje najwyższe partie Bieszczadów Zach.; na wsch. i pd. sięga do granicy z Ukrainą, a w części zach. do granicy słowackiej obejmuje leśne przygraniczne tereny źródliskowe potoków górskich (na wsch. Negrylów, Syhłowaty i Halicz lewy dopływy Sanu, w części środkowej Wołosaty z Wołosatką i dopływami, w części zach.  Górna Solinka z Beskidnikiem i Wielkim Lutowym), naj­wyższe szczyty Bieszczadów (Tarnica, Krzemień, Halicz, Bukowe Bardo, Wielka i Mała Rawka, Dział), Połoninę Caryńską i Wetlińską z otaczającymi je lasami oraz grunty pastewne w okolicy Wołosatego, Ustrzyk Górnych, Brzegów Górnych i częś­ciowo Wetliny. W obrębie parku występuje piętro regla dolnego na wys. od 450 do 1160 m n.p.m., z naturalnym lasem bukowo-jodłowym, z udziałem jawora i świerka w niż­szych partiach, i czystymi drzewostanami bukowymi, z formami karłowatymi przy granicy lasu, w wyższych partiach. Ponad granicą lasu rosną charakterystyczne dla Bieszczadów zarośla olchy kosej. Powyżej 1160 m n.p.m. piętro halne, bujne łąki wysokogórskie, zw. połoninami; w tej strefie znajdują się również szczytowe partie skaliste, zbudowane z piaskowców fliszowych. W bogatej florze naczyniowej spotyka się na ob­szarze parku gat. zarówno wschodnio jak i zachodniokarpackie oraz wysokogórskie. Również faunę charakteryzuje duża różno­rodność gat.; występują tu gat. wysokogór­skie, górskie, eurosyberyjskie i ciepłolubne; do rzadszych gat. ssaków należą: żubr (przywrócony tutejszej faunie w latach 60.), niedźwiedź brunatny, wilk, ryś, żbik. W 1992 UNESCO uznało B.P.N. wraz z Parkami Krajobrazowymi. Ciśniańsko-Wetlińskim i Doliną Sanu oraz słowac. i ukr. chronionymi terenami przyległymi — za Międzynarodowy Rezerwat Biosfery „Karpaty Wschodnie". Jest to teren o wielu walorach, zachęcających do częstego ich odwiedzenia.

Bieszczady Zachodnie - informacje

Bieszczady Zachodnie, część Beskidów Lesistych, na wsch. od doln. Osławy i na pd. od dol. Głuchego i Czarnego (uchodzi do Jeziora Solińskiego). Góry tworzą kilka pasm, przeciętych w poprzek dopływami Sanu; między Osławą a Solinką są pasma: Durnej (979 m n.p.m.), Chryszczatej (997 m) i Wołosania (1071 m) oraz niższy grzbiet gra­niczny; na wsch. od doi. Solinki można wyróżnić (oprócz grzbietu, którym biegnie granica ze Słowacją): pasmo Rawek (1304 m), ciągnące się na pd.-wsch. (wzdłuż grzbietu granica z Ukrainą) oraz najwyższe w granicach Polski pasma: Połoniny Wetlińskiej (1253 m), Połoniny Caryńskiej (1297 m) i Tarnicy (1346 m), z którymi styka się pa­smo: Bukowego Berda (1313 m), Krzemie­nia (1335 m) i Halicza (1333 m); na pn.-wsch. od doi. Sanu położone jest pasmo Otrytu (Trohaniec, 939 m). Góry zbudowanych z silnie pofałdowanych skał osadowych (tzw. fliszu karpackiego), grzbiety z piaskowców, doliny rzeczne z mniej odpornych łupków.